ارتودنسی دندان برای چیست؟
ارتودنسی دندان یک رشته از پزشکی دندانپزشکی است که به تشخیص، پیشگیری و درمان اختلالات در تراز و ترتیب دندانها و فکها میپردازد. این رشته بهبود استحکام و زیبایی دندانها و چهره فرد را هدف قرار میدهد. از جمله مشکلاتی که ارتودنسی دندان میتواند برطرف کند عبارتند از:( دکتر مهسا فربد فلوشیپ ایمپلنت از فرانسه, مرکز ارتودنسی دندان در سهروردی )
- تراز و ترتیب نامناسب دندانها (از جمله دندانهای خروجی یا دندانهای تو در تو)
- جابجاییهای فکی
- جلوگیری از فشار و تنشهای نامناسب بر روی فک و دندانها که میتواند به مشکلات فکی و عضلانی منجر شود
- بهبود عملکرد چوپاندن و گامهای کششی
- درمان ارتودنسی ممکن است شامل استفاده از دستگاههای ثابت یا متحرک، کفپوشهای دندانی، و یا حتی جراحی جهت اصلاح مشکلات فکی و دندانی باشد.
ارتودنسی دندان چه فایده ای دارد؟
ارتودنسی دندان بسیاری از فواید و مزایایی برای فرد دارد که شامل امور زیر میشود:
- زیبایی و جذابیت: اصلاح تراز و ترتیب دندانها و فکها باعث بهبود زیبایی صورت و لبخند فرد میشود.
- بهبود عملکرد گامهای کششی: با اصلاح ترتیب دندانها، فرد میتواند بهتر بخورد و چوپاندن راحتتری داشته باشد.
- کاهش مشکلات فکی و عضلانی: ارتودنسی میتواند به جلوگیری یا کاهش مشکلات مانند درد فک، فشار نامناسب بر روی دندانها، و تنش عضلانی کمک کند.
- بهبود سلامت دهان و دندان: اصلاح ترتیب دندانها و فکها میتواند به بهبود بهداشت دهان و دندان کمک کند و احتمال بروز عوارض مربوط به تراز و ترتیب نادرست دندانها را کاهش دهد.
- اعتماد به نفس: داشتن یک لبخند زیبا و دندانهای منظم میتواند اعتماد به نفس فرد را افزایش دهد.
- پیشگیری از مشکلات بعدی: اصلاح ترتیب دندانها میتواند از بروز مشکلات بعدی مرتبط با تراز و ترتیب نامناسب دندانها جلوگیری کند.
بهترین سن ارتودنسی دندان چه زمانی است؟
- ارتودنسی دندان معمولاً در هر سنی قابل انجام است، اما بهترین زمان برای شروع ارتودنسی ممکن است متفاوت باشد و به عوامل مختلفی مانند مشکلات دندانی، سن فرد، وضعیت جسمی و دندانی، و هدفهای درمانی و زیبایی مربوطه بستگی دارد.
- بیشتر متخصصین ارتودنسی توصیه میکنند که اطفال در سن ۷-۹ سالگی برای بررسی اولیه ارتودنسی مراجعه کنند. اگر مشکلات دندانی یا فکی مشاهده شود، میتوان درمان را در این سن شروع کرد تا بهبود آنها و جلوگیری از تشدید مشکلات در آینده انجام شود.
- اما برای بزرگسالان، هیچ سن محدود خاصی برای ارتودنسی وجود ندارد. بسیاری از بزرگسالان نیز به منظور اصلاح تراز و ترتیب دندانها و بهبود زیبایی لبخند خود اقدام به ارتودنسی میکنند.
( دکتر مهسا فربد فلوشیپ ایمپلنت از فرانسه, مرکز ارتودنسی دندان در سهروردی )
آیا بعد از ارتودنسی دندانها لق میشوند؟
بله، اگر پس از اتمام درمان ارتودنسی دندانها مراقبتهای لازم انجام نشود، وضعیت دندانها و ترتیب آنها ممکن است دچار تغییرات شود که باعث لق دندانها شود. این موضوع معمولاً به عدم استفاده از رتاینرها (دستگاههای نگهدارنده) پس از اتمام درمان ارتودنسی برمیگردد. درتاینرها نقش بسیار مهمی در حفظ ترتیب و موقعیت صحیح دندانها بعد از اتمام درمان ارتودنسی دارند. آنها کمک میکنند تا دندانها در موقعیت جدید خود حفظ شوند و از بازگشت به وضعیت قبلی و لق دندانها جلوگیری کنند. دبنابراین، مراقبت از رتاینرها و رعایت توصیهات پس از اتمام درمان ارتودنسی از اهمیت ویژهای برخوردار است تا نتایج درمانی دائمی و پایدار باقی بماند و دندانها لق نشوند.
انواع سیمکشی دندان در ارتودنسی
در ارتودنسی، سیمکشی یکی از اصلیترین روشها برای اصلاح ترتیب و تراز دندانها است. انواع اصلی سیمکشیها در ارتودنسی عبارتند از:
- سیمهای فلزی: این نوع سیمها از جنس استیل یا آلیاژهای مختلف فلزی ساخته میشوند. آنها برای اصلاح ترتیب دندانها و ایجاد فشارهای لازم بر روی دندانها استفاده میشوند.
- سیمهای کربنی: این نوع سیمها از جنس کربن یا فیبرهای کربنی هستند که به عنوان جایگزینی برای سیمهای فلزی استفاده میشوند. آنها به دلیل سبکی و انعطافپذیری بیشتر، مورد توجه بسیاری از افراد قرار گرفتهاند.
- سیمهای ترموالاستیک: این نوع سیمها در پاسخ به دما شکل میگیرند. آنها به عنوان سیمهای فعال مطرح هستند که با تغییرات دما، تنشهای مختلفی را بر روی دندانها اعمال میکنند.
- سیمهای نیتینول: این نوع سیمها از آلیاژ نیتینول تشکیل شدهاند که خاصیت حافظه شکل دارند. بنابراین، این سیمها میتوانند به شکل اولیهشان بازگردند و فشار مناسبی را بر روی دندانها اعمال کنند.
ارتودنسی نامرئی بدون نیاز به سیمکشی و براکت
یکی از روشهایی که برای اصلاح ترتیب دندانها بدون استفاده از سیمکشی و براکتها استفاده میشود، ارتودنسی نامرئی یا اینویزالاینرز (Invisalign) است.
Invisalign یک روش ارتودنسی شفاف و نامرئی است که از طریق سفارشیسازی سریهای مختلفی از الاینرها (ترموپلاستیک) که شبیه به محافظ دندان هستند، استفاده میکند. این الاینرها به طور مداوم بر روی دندانها قرار میگیرند و تغییرات تدریجی را در ترتیب دندانها ایجاد میکنند.
مزایای اصلی Invisalign شامل موارد زیر میشود:
- نامرئی بودن: الاینرهای Invisalign شفاف هستند و به طور ظاهری تقریباً غیر قابل تشخیص هستند.
- راحتی: الاینرهای Invisalign قابل جابجایی هستند و میتوانند برای تنفس، خوردن، و شستشوی دندان به راحتی بیرون آورده شوند.
- عایدی: افراد میتوانند بیشتر از سیمکشیها و براکتهای معمولی به خوردن غذاهای مورد علاقهشان بپردازند.
( دکتر مهسا فربد فلوشیپ ایمپلنت از فرانسه, مرکز ارتودنسی دندان در سهروردی )
طول درمان ارتودنسی
مدت زمان درمان ارتودنسی بستگی به چندین عامل دارد که شامل موارد زیر میشود:
- شدت مشکل ارتودنسی: مشکلات ارتودنسی متفاوتی و از جمله ترتیب نامناسب دندانها، فاصلههای بین دندانها، گوشتیشدن، عقبرفتگی یا جلو رفتگی فکها و… میتواند مدت زمان درمان را تحت تأثیر قرار دهد.
- سن و رشد فرد: در کودکان و نوجوانان، به دلیل رشد مغز و جسمی، ممکن است درمان ارتودنسی سریعتر انجام شود. اما در بزرگسالان ممکن است زمان بیشتری نیاز باشد.
- نوع روش درمانی: استفاده از سیمکشیها، براکتها، پلاکهای شفاف یا روشهای دیگری میتواند تأثیر زیادی بر زمان درمان داشته باشد.
- تعداد و مکان دندانها: اگر تعداد دندانهای نامناسب بیشتر باشد یا موقعیت آنها بسیار پیچیده باشد، مدت زمان درمان طولانیتر میشود.
- همکاری بیمار: رعایت دقیق دستورات ارتودنتیست، استفاده منظم از ابزارهای درمانی و حضور منظم در جلسات بررسی و تنظیمات، میتواند به مدت زمان درمان کمک کند.
در زمان ارتودنسی دندان چه کاری باید انجام داد؟
در زمان درمان ارتودنسی، برای حفظ سلامت دهان و دندانها، انجام برخی کارها و رعایت توصیههای خاصی حائز اهمیت است. در زیر به تعدادی از این موارد اشاره شده است:
- رعایت بهداشت دهان: اهمیت بهداشت دهان در زمان ارتودنسی بسیار زیاد است. شستشوی دندانها و پلاکهای ارتودنسی (براکتها، سیمها یا پلاکهای شفاف) با آب کمکی یا محلولهای خاص برای جلوگیری از تجمع باکتری و غذا بین دندانها ضروری است.
- محدودیت در مصرف غذاهای سخت و لزج: در طول درمان ارتودنسی، مصرف غذاهایی مانند خمیر، زامبون، کارامل و… که ممکن است به براکتها یا سیمها خسارت برساند، باید محدود شود یا از آنها خودداری شود.
- پرهیز از عوارض ضربهها: در صورتی که فعالیتهای ورزشی یا فعالیتهای دیگری انجام میدهید که ممکن است به دهانتان آسیب برساند، استفاده از محافظ دهانی مناسب میتواند از آسیب به براکتها و سیمها جلوگیری کند.
- حضور منظم در جلسات کنترل: حضور منظم در جلسات کنترل و تنظیمات ارتودنتیک بسیار مهم است تا مشکلات موجود شناسایی شده و تصحیح شوند.
- رعایت دقیق دستورات ارتودنتیست: هرگونه توصیه یا دستوری که توسط ارتودنتیست صادر میشود باید به دقت رعایت شود تا فرآیند درمان به خوبی پیش برود.
نتایج ارتودنسی چقدر موفق خواهند بود؟
نتایج درمان ارتودنسی بسیار وابسته به مواردی از قبیل شدت مشکلات ارتودنسی، نحوه همکاری بیمار، تجربه و تخصص ارتودنتیست، و همچنین رعایت نکات پس از درمان است. در ادامه تعدادی از نتایج موفق ارتودنسی را بررسی میکنیم:
- ترتیب صحیح دندانها: اصلاح ترتیب دندانها از جمله اهداف اصلی درمان ارتودنسی است. این اصلاح باعث بهبود ظاهر و عملکرد دندانها، فکها و فکشکنی میشود.
- بهبود آنتی دندانی: ارتودنسی میتواند بهبود آنتی دندانی (ترکیب و توازن دندانها) را فراهم کند و مشکلاتی مانند فاصلههای بین دندانها یا گوشتیشدن را بهبود بخشد.
- تقویت عضلات صورت و فک: اصلاح موقعیت دندانها و فکها میتواند به تقویت عضلات صورت و فک کمک کند و بهبود عملکرد تکل میخی و گازی را ایجاد کند.
- افزایش اعتماد به نفس: داشتن یک خنثی و زیبا به تمایلات شخصی و اجتماعی شما کمک می کند و می تواند اعتماد به نفس شما را افزایش دهد.
- حفظ سلامت دندانها و لثهها: ارتودنسی میتواند به حفظ سلامت دندانها و لثهها کمک کند و مشکلات مرتبط با دهان و دندانها را کاهش دهد.
( دکتر مهسا فربد فلوشیپ ایمپلنت از فرانسه, مرکز ارتودنسی دندان در سهروردی )
مزایا و عوارض احتمالی
درمان ارتودنسی مزایا و عوارضی دارد که برخی از آنها را در زیر بررسی میکنیم:
مزایا
- ترتیب صحیح دندانها: ارتودنسی میتواند به ترتیب صحیح دندانها کمک کرده و بهبود ظاهر و عملکرد دهان را فراهم کند.
- افزایش اعتماد به نفس: داشتن یک خنثی و زیبا میتواند اعتماد به نفس شما را افزایش دهد.
- تقویت عضلات صورت و فک: اصلاح موقعیت دندانها و فکها میتواند به تقویت عضلات صورت و فک کمک کرده و بهبود عملکرد تکل میخی و گازی را ایجاد کند.
- حفظ سلامت دندانها و لثهها: ارتودنسی میتواند به حفظ سلامت دندانها و لثهها کمک کرده و مشکلات مرتبط با دهان و دندانها را کاهش دهد.
عوارض احتمالی
- درد و عدم راحتی: در ابتدای درمان و پس از تنظیمات ممکن است درد و عدم راحتی وجود داشته باشد.
- خطر عفونت: در صورت عدم رعایت بهداشت دهانی مناسب، خطر عفونت در محل براکتها و سیمها وجود دارد.
- تغییرات در سبک زندگی: ممکن است نیاز به تغییرات در سبک زندگی و محدودیتهایی در مصرف غذاها و ورزشها برای حفظ درمان وجود داشته باشد.
- ریسک خطاهای درمانی: در برخی موارد، ممکن است خطاهای درمانی رخ دهد که نیاز به تنظیمات بیشتر دارند.
- هزینههای مالی: درمان ارتودنسی هزینههای قابل توجهی دارد که ممکن است برای بعضی افراد قابل تحمل نباشد.
( دکتر مهسا فربد فلوشیپ ایمپلنت از فرانسه, مرکز ارتودنسی دندان در سهروردی )
نتیجه گیری
استفاده از ارتودنسی میتواند به بهبود ترتیب و ظاهر دندانها، افزایش اعتماد به نفس، تقویت عضلات صورت و فک، و حفظ سلامت دندانها و لثهها کمک کند. با این حال، ممکن است در ابتدای درمان درد و عدم راحتی، خطر عفونت، تغییرات در سبک زندگی، ریسک خطاهای درمانی و هزینههای مالی رخ دهد. قبل از تصمیمگیری برای ارتودنسی، مهم است که با ارتودنتیست خود در مورد مزایا، عوارض، و توقعاتتان برای درمان به طور دقیق صحبت کرده و از اینکه آیا این راه حل مناسب برای شماست یا خیر، اطمینان حاصل کنید.
( دکتر مهسا فربد فلوشیپ ایمپلنت از فرانسه, مرکز ارتودنسی دندان در سهروردی )